في الكتب الحكمية فنقول : صورت مجرد از ماده ، يعنى صورت مقدارى بدون ماده ، بدون شك از حيث وجود ، از صور منغمر در ماده و حالّ در هيولا تمام‌تر و كامل‌تر و از اجسام مختلط به قوه و استعداد موجود در عالم گيتى اشرف است ، بنابراين بايد قبل از عالم ماده ، موجود شده باشد و فيض وجود از طريق عالم مثال و برزخ و صور مقدارى صرف حىّ درّاك ، به عالم اجسام مقيد به قيود و سلاسل ماده برسد . و طفره به طور مطلق - چه در حركات عرضى مكانيه و چه در حركات جوهريهء ذاتيهء ملازم با ترقيات و چه در تنزلات و قوس نزولى - محال است و فيض بايد از مجراى عالى به دانى برسد . اگر ممكن اشرف ( عالم برزخ و مثال ) قبل از ممكن اخس از مبدأ عادل حكيم صادر نشود يا از جهت آن است كه علت فياض وجود ، به وجود اشرف علم ندارد و در نظام ربوبى و علم ازلى حق ، عالم مثال ( وجود اشرف ) تقرر و ثبوت علمى ندارد ( در حالتى كه شيئيت هر شىء نزد ارباب معرفت به نحوهء ثبوت آن در علم حق و مقام واحديت است ) و يا آن كه وجود عالم اشرف و ممكن اعلى و اتم ، صورت علمى دارد ، ولى علت بر ايجاد آن قادر نمىباشد [ 1 ] . در صورتى كه